Բլոգ

Լոռու վանքերը

Ախթալա
(X դ․)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 62 կմ է:

Ախթալայի պարսպապատ վանական համալիրը հիմնադրվել է 10-րդ դարում: Այս հուշարձանախումբը հայկական, վրացական ու բյուզանդական ճարտարապետության ներդաշնակ միահյուսումն է: Այն Հայաստանի ուղղափառ վանքերից է, որի կառուցումը համընկնում է Հասայատանի Վերածնության շրջանի հետ` մի քանի դար առաջ անցնելով եվրոպականից:
Այստեղ է որոշ ժամանակ պահպանվել Աստվածընկալ Սուրբ Խաչը, որով, ըստ ավանդության, Հովհաննես Մկրտիչը մկրտել է Հիսուս Քրիստոսին:
Սուրբ Աստվածածնի պատերը նկարազարդված են հոյակապ, հրաշալի պահպանված որմնանկարներով, և միայն Տիրամոր դեմքն է վնասված Լենկ Թեմուրի հորդաների կողմից: Ամրոցի մոտակայքում գտնվող լեռը կրում է հենց նրա անունը:
Ախթալայում են նկարահանվել Ս. Փարաջանովի ՙՆռան գույնը՚ ֆիլմի մի քանի հատվածներ: Մեր օրերում հենց Ախթալայի վանական համալիրի տարածքում է կազմակերպվում ամենամյա հայկական խորովածի փառատոնը:

Օձունի Սբ. Աստվածամայր եկեղեցի
(V-VII դդ.)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 45 կմ է:

Օձունի վանքը մեր պատմաճարտարապետական գոհարներից է: Ըստ ավանդության հիմնադրվել է մ.թ. 1-ին դարում՝ Թովմա առաքյալի կողմից, որը եկեղեցու վայրում օծել է քահանաների ու եպիսկոպոսների: Այստեղից էլ առաջացել է Օձուն անվանումը: Ներկայիս եկեղեցու շենքը կառուցվել է 6-րդ դարում,նախկինում՝
4-րդ դարում, Գրիգոր Լուսավորչի ու Տրդատ Գ-ի կողմից կառուցված միանավ բազիլիկ տիպին պատկանող եկեղեցու տեղում:
Եկեղեցու հարավային դռան վերևի մասում կա արձանագրություն առ այն, որ այնտեղ ամփոփված է Հիսուսի բարուրաշորը:

Արդվի
(VIII-XVII դդ․)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 33 կմ է:

Արդվիի Սուրբ Հովհաննես վանքը (հիշատակվում է նաև Սրբանես վանք անունով) կառուցվել է VIII-XVII դարերում, որը հայտնի է նաև Սուրբ Հովհաննես կամ Հովհան Օձնեցու վանք անուններով) ներառում է երկու եկեղեցիները, Հովհան Օձնեցու դամբարանը և զանգակատունը, տարածքում կան խաչքարեր, քառակող կոթող, տնտեսական և բնակելի շինությունների փլատակներ:
Վանքային համալիրը կառուցել է Հովհան Օձնեցին (միակ հայ կաթողիկոսը, որ հրաժարվել է կաթողիկոսությունից և զբաղվել շինարարությամբ) 726 թվականին՝ Դվինից վերադառնալուց հետո: Ըստ ավանդության՝ նա ասել է՝ «Սա առա, Դվինը տվի», որտեղից էլ առաջացել է Արդվի անվանումը: Սրբանեսի վանք տանող ճանապարհին ժայռի մեջ երկու գալարվող վիշապ հիշեցնող երկար քարեր կան, որոնցից ջուր է գալիս: Վայրը կոչվում է «Օձի պորտ», իսկ ջուրն ունի բուժիչ հատկություն։
Սրբանեսի վանքը նորագույն պատմության մեջ հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ է նկարահանվել հայտնի հայ ռեժիսոր` Ս. Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմի որոշ տեսարաններ։

Քոբայրավանք
(XII դ․)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 38 կմ է:

Քոբայրավանքը միջնադարյան հայկական վանք է, որը գտնվում է Քոբայր գյուղի մոտ, Դեբեդ գետի ձորալանջին, բարձրադիր ու դժվարամատչելի վայրում։ Այն եղել է գրչության ու մշակութային կարևոր կենտրոն։ Մենաստանը հիմնադրվել է Բագրատունյաց տան Կյուրիկյան ճյուղի Կյուրիկե Բ թագավորի դուստր Մարիամի կողմից 1171 թվականին:
Քոբայրի վանական համալիրի կառույցների ընդարձակումը սկսվում է 12-րդ դարի վերջից 13-րդ դարիսկզբին, երբ վանքը Կյուրիկյաններից անցնում է Զաքարյաններին: Քանի որ Զաքարյաննեըը վրացադավան էին, համալիրի վրա մեծ է քաղկեդոնյան ազդեցությունը: Այնտեղ կարելի է հանդիպել նաև որոշ վրացական արձանագրություններ: Վանքը առանձնանում է նրանով, որ պատերը զարդարված են բազմաթիվ որմնանկարներով, որոնք համարվում են միջնադարյան հայկական մոնումենտալ գեղանկարչության եզակի հուշարձաններից։

Սանահին
(X-XIII դդ.)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 48 կմ է:

Հանդիսանում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի համաշխարհային ժառանգության արժեք:

Սանահինի վանքի գլխավոր և ամենամեծ շինությունը՝
Սբ Ամենափրկիչ (կաթողիկե) եկեղեցին կառուցել են Աշոտ Գ Ողորմած թագավորն ու Խոսրովանույշ թագուհին 966 թ-ին՝ իրենց Կյուրիկե (Գուրգեն) և Սմբատ որդիների արևշատության համար: Վանական համալիրը ներառում է Սբ Աստվածածին և Սբ Ամենափրկիչ եկեղեցիները՝ իրենց գավիթներով, Սբ Գրիգոր և Սբ Հարություն մատուռները, ճեմարանը, գրատունը, զանգակատունը, Կյուրիկյանների, Զաքարյանների և Արղության-Երկայնաբազուկների տոհմական դամբարանները:
Ըստ ավանդության՝ հոգևոր դպրոցում է աշխատել նաև Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունին, որի անունով էլ կոչվել է Սբ Աստվածածին և Սբ Ամենափրկիչ եկեղեցիների միջև կառուցված սրահը՝ «Մագիստրոսի ճեմարանը», որը հայկական միջնադարյան աշխարհիկ ճարտարապետության եզակի նմուշներից է:

Հաղպատ
(X-XIII դդ.)

Վահագն Ռեզորթից հեռավորությունը 87 կմ է:

Հանդիսանում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի համաշխարհային
ժառանգության արժեք:

Հաղպատի վանքը հիմնադրվել է 976թ.-ին, Բագրատունի Աշոտ III Ողորմածի օրոք։ Հաղպատը հայկական միջնադարյան խոշոր վանքային համալիր է (X-XIII դդ.),որը նախկինում գործել է որպես համալսարան։ Այստեղ ուսուցանել են քերականություն, հռետորության, փիլիսոփայություն, աստվածաբանություն, երաժշտություն և այլ առարկաներ։ Հարձակումներից պաշտպանվելու համար վանքը շրջափակվել է աշտարակավոր պարսպով, ստեղծվել են պաշտպանական հենակետեր, թաքստոցներ և այլ կառույցներ: Համալիրի հնագույն եկեղեցին Ս.Նշանն է, որը կառուցել է Խոսրովանույշ թագուհին` 976-991թթ.-ին։
Մի քանի տարի կրոնավորի սքեմի տակ Հաղպատում է ապրել Սայաթ-Նովան։
Զանգել հիմա